Ortaklar · süre = paranın satış ya da değerleme gününe kadar projede kaldığı ay
Yöntem
Her ortağın sermayesi, projede kaldığı süre boyunca aylık enflasyon oranıyla bileşik olarak büyütülür:
düzeltilmiş sermaye = anapara × (1 + aylık enflasyon)ay
Önce kârdan müteahhitlik payı ayrılır. Kalan kâr, ortakların düzeltilmiş sermayelerinin toplamdaki oranına göre bölünür. Böylece parası daha uzun süre projede çalışan ortak, enflasyon karşısında kaybettiği alım gücünün karşılığını alır.
Küçük bir örnek
İki ortak 10'ar milyon lira koymuş olsun. A'nın parası 14 ay, B'nin parası 5 ay projede kalmış; aylık enflasyon yüzde 3. A'nın düzeltilmiş sermayesi 10.000.000 × 1,0314 ≈ 15,1 milyon, B'ninki 10.000.000 × 1,035 ≈ 11,6 milyon olur. 12 milyonluk kârın yaklaşık yüzde 56,6'sı A'ya, yüzde 43,4'ü B'ye düşer. Düz bölüşümde ikisi de 6 milyon alırdı; düzeltmeyle A yaklaşık 800 bin lira fazla alır. Yukarıdaki hesaplayıcı açıldığında bu örnekle gelir.
Ortak parasını tek seferde değil taksit taksit koyduysa her girişi ayrı satır gibi düşünün: her giriş kendi süresince büyür. Girişlerin ortalama süresini alıp tek seferde büyütmek bileşik büyüme yüzünden parça parça koyan ortağın aleyhine sonuç verir. HesaPlus bu yüzden her sermaye girişini kendi tarihinden hesaplar.
Hangi enflasyon oranı?
Ortakların sözleşmede anlaşması gereken konu budur. Çoğu ortaklık TÜİK'in açıkladığı tüketici fiyat endeksini, bazıları inşaat maliyet endeksini ya da sabit bir aylık oranı esas alır. Önemli olan oranın proje başında yazılı olarak belirlenmesi ve bütün ortaklara aynı uygulanmasıdır. Ayrıntılı tartışma yap-sat ortaklığında kâr paylaşımı rehberinde.
HesaPlus'ta bu hesap kendiliğinden yapılır
HesaPlus'ın Kâr Dağıtımı ekranı ortakların sermaye girişlerini Nakit Defteri'nden tarihleriyle alır. Satılan dairelerin gelirinden toplam maliyeti düşerek kârı bulur, müteahhitlik payını ayırır ve her ortağın anaparasını, ortalama süresini, düzeltilmiş sermayesini, kâr payını ve toplam alacağını tabloda gösterir. Değerleme tarihini ileri alıp gelecekteki bir gün için de hesap yapabilirsiniz. Ayrıntısı: ortaklık kâr dağıtımı modülü.
Sık sorulanlar
Enflasyon düzeltmesi neden gerekli?
Yüksek enflasyonda bugün konan bir lira, bir yıl sonra konan bir liradan daha değerlidir. Düzeltme yapılmazsa erken para koyan ortak, geç gelen ortağı kendi cebinden finanse etmiş olur.
Müteahhitlik payı nedir, kime gider?
Projeyi yöneten, şantiyeyi yürüten ve riski taşıyan tarafa kârdan önce ayrılan paydır. Oranı ve kime ödeneceği ortaklık sözleşmesinde belirlenir. Hesaplayıcı bu tutarı ayrı gösterir, ortaklara dağıtmaz.
Satılmamış daireler kâra dahil mi?
HesaPlus'ın yönteminde hayır: kâr yalnız satılan dairelerin gelirinden bulunur, satılmayan daire stokta sayılır. Ortaklar satılmamış daireleri kendi aralarında paylaşacaksa o dairelerin değerlemesi ayrıca konuşulmalıdır.
Zarar da aynı oranla mı paylaşılır?
Hesap aynı şekilde işler: kâr eksi çıkarsa her ortağın payı düzeltilmiş sermaye oranında eksi olur. Ancak zararın nasıl paylaşılacağı ortaklık sözleşmesinin konusudur.
